دکتر مجیده هروی، استادیار دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه شاهد
دکتر فریده یغمایی، دانشیار دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

ویراستار انگلیسی: دکتر مجتبی ویس مرادی
ویراستار فارسی: دکتر فاطمه الحانی
حروفچینی و صفحه آرایی: فرشته حیدری
طراح جلد: اصغر سورانی
ناشر: انجمن علم ی پرستار ی ایران
مشاوران علمی این شماره (به ترتیب حروف الفبا):
دکتر فروزان آتشزاده شوریده دکتر فرشته آیین حسین ابراهیمی دکتر محمد اسماعیلپور بندبنی اکرم پرنده دکتر فاطمه جعفرآقایی دکتر محمدرضا حیدری دکتر ناهید رژه دکتر مریم رسولی محمدعلی سلیمانی دکتر رضا ضیغمی دکتر آذر طل دکتر سامره عبدلی پوران فراهانی دکتر انوشیروان کاظمنژاد محمد مجلی سید سعید نجفی دکتر مجتبی ویسمرادی دکتر مجیده هروی دکتر فریده یغمایی
نشانی: تهران – میدان توحید – دانشکده پرستاری و ماما یی تهران
کدپستی: 1419733171، صندوق پستی: 398/14195، تلفن و نمابر: 66592535
e-mail: info@jne.ir , Website: http://jne.ir

آموزش پرستاری دوره 1 شماره 2 زمستان 1391، 8-1 بررسی بستر و زمینه آموزش مراقبت فرهنگی در ایران

محمدرضا حیدری، منیره انوشه، تقی آزادارمکی، عیسی محمدی

چکیده

مقدمه: نگذراندن آموزش های آکادمیک در مورد مراقبت فرهنگی و لحاظ نکردن این موضوع در دوره هـای بـازآموزی وآموزش مداوم ، موجب برخورد پرستاران با نیازهای فرهنگی بیماران براساس تجربیات شخصی میشـود . بـا توجـه بـه ناشـناختهبودن چگونگ ی اجرا ی این اقدامات فرهنگی، شناسا یی عوامل مؤثر بر آموزش مراقبت فرهنگـی در جهـت افـزایش توانمنـدی و کارآمدی پرستاران در ارایه مراقبت لازم میباشد.
روش: در این مطالعه کیفی، 23 پرستار بالینی دارای تجربه کافی کار کردن با بیماران مختلف، که تمایل به مـشارکت و توانایی ارایه تجارب داشتند، با روش نمونهگیری مبتنی بر هدف انتخاب شدند. بعد از توضیح در مورد چگونگی انجـام تحق یـ ق و اخذ موافقت؛ اقدام به انجام مصاحبه نیمه ساختارمند شد. مصاحبهها ضبط و پس از گوش کـ ردن اقـدام بـه پیـ اده کـ ردن آنهـا گردید. دادهها ی گردآوری شده با روش تحلیل کیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

یافتهها: با تحل یل مقا یسهای داده ها، طبق ههای آموزش ناکافی آکادمیک و آموزش ناکافی بازآموزی در صـدر متغی رهـای مؤثر بر زمینه آموزش مراقبت فرهنگی قرار گرفت. این طبقات دو گانه هر کدام چند طبقه فرعی را در برگرفته اند.
نتیجهگیری: اکثر مشارکت کنندگان در این مطالعه معتقد بودند که در برنامهریزی درسی، چگـونگی مراقبـت از بیمـاراندارای فرهنگهای مختلف، بخش مخفی آموزش دوره کارشناسی پرستار ی است و مراقبت فرهنگی در برنامهریزی درسـی کـمرنگ بوده و به طور رسمی به آن پرداخته نمیشود. چگونگی برقراری ارتباط با سـایر فرهنـگهـا براسـاس تجربـه مـی باشـد ویادگیری در محی ط کار صورت می گیرد.

کلید واژه ها: آموزش پرستاری، مراقبت فرهنگی، تحقی ق کیفی

تاریخ دریافت: 1/8/1391 تاریخ پذیرش: 14/11/1391

1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

مقدمه

مراقبــت کــردن جــوهره علــم پرســتاری اســت وپرستاری نوین مبتنی بر مراقبت هـای کـ املاً تخصـصی وپیچیده بوده و مستلزم مـسلح شـدن بـه دانـش نظـری ومهارتهای عملی کارآمد است (1و2). بررسی برنامـه هـای پرستاری دنیا، بـر آمـوزش مراقبـت کـلنگـر و توجـه بـهنیازهای زیستی، روانی و معنوی مددجو و لحاظ کردن ابعادمختلف آموزش شایستگی فرهنگـی در آمـوزش حرفـهای تأکید دارند (3و4) از ضرور یات مراقبت کـل نگـر توجـه بـهفرهنگ بیماران است چرا که باورها و ادراکات فرهنگی برروی فرآینــد مراقبــت تــأثیر مــیگذارنــد (5). Wittig حیطههای فرهنگی را شامل باورهـای معنـوی و مـذهبی، سلامتی، عوامل خطر از جمله عـادات غـذایی و همچنـین خود آگاهی می دانـد (6) وCalvillo و همکـاران اظهـارمیدارند که برای ارایه یک مراقبت خوب و مؤثر، پرستارانباید نسبت بـه باورهـای سـلامتی و بیمـاری بیمـار، تـأثیر مذهب بر تصمیمگیریهای مراقبت ی، زبان، ارزشها و سایرعوامل فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی مـؤثر بـر سـلامت،حساسیت داشته باشند (7).
فرآیند پو یـا و فعـال آمـوزش تحـت تـأثیر عوامـل فرهنگــی و اجتمــاعی گونــاگون بــوده؛ پرکــردن فاصــله فرهنگـی ب ین بیم ار و مراقب تکنن ده، از ض رورته ای آموزشی است و تأکید بر شایستگی فرهنگی از اجزاء اصلی برنامه آموزش پرستاری م یباشد (4،8و9). بـرای ا یـن کـ ه پرستاران بتوانند برای کار در یک جامعه متنـوع فرهنگـی، آمادگی بهتر ی پیدا کننـد، با یـد آمـوزش آنـان مبتنـی بـرفرهنــگ باشــد (10) و از ایــن رو وارد کــردن محتــوای فرهنگی به برنامههای درسی پرستار ی امری پذیرفته شدهاست (11) و از راهبردهای متنوع آموزشـی بـرای تـسهیل یادگیری مفاه یم فرهنگی استفاده میشود (12). مطالعـاتنشان دهنده توجه روزافزون نسبت بـه وارد کـردن عناصـرصلاحیت فرهنگ ی به برنامه درسی و افزایش نیاز پرستارانبه آموزش مباحث فرهنگی میباشد و هدف آن اسـت کـ ه دانشجو با کسب توان شایستگ ی فرهنگی بتوانـد در جهـتارتقاء سلامت و پ یـشگیری از بی مـاری در فـرد، خـانواده وجامعه، تعامل لازم را پیدا کند و اطلاعات ضروری در موردوضعیت فرهنگ ی، اجتماع ی و قومیتی ب یمار را کـسب کنـد
(15-13) دور ههای آموزش تنـوع فرهنگـی موجـب ارایـ ه
٢
مناسب مراقبت فرهنگی شـده و بیمـاران نیـز بـا خـدماتپرستاری ارا یه شده آسان تر سـازگاری پیـدا مـیکننـد و ازدرمان به کار رفته بهره بیشتری میگیرند (16).
مراقبت فرهنگ ی در سال 1966 وارد برنامـه درسـیپرستاری مقاطع پایین و مقاطع تکمیلی گردیـد و در سـال1917، اولین راهنما ی برنامـه درسـی منتـشر شـد (4و17) هــدف اصــل ی آن کمــک بــه توســعه نگــرش و بیــنش دانشجویان در خصوص فرهنگها و قومیتها و مقا یـ سه وتحلیل فرهن گ هـای مختلـف بـه عنـوان وسـیلهای بـرای توسعه مراقبت پرستاری عموم ی است (18و19). با توجه بهضرورتی که برا ی رویکردهای آموزش ی نوآورانه وجـود داردبا ایـ ن حـال چنـین تـلاشهـایی در جوامـع شـرقی و دربرنامه های آموزشی هدفگیری نشده است به طـوری کـ ه Tortumluoglu و همکاران در مـورد برنامـه آمـوزشپرستاری تر کیه ذ کر م یکنند کـ ه هـیچ دوره تخصـصی دراین مورد وجود ندارد (16و20). در ایران نیز هر چند اولـین مدرسـه پرسـتاری توسـط یـک گـروه مـذهب ی آمریکـایی تأسیس گرد ید اما برنامههای درس ی پرستار ی نشاندهنـدهحـداقل توجـه بـه موضـوعات فرهنگـی اسـت (21و22) و می توان گفت که ارا یه مراقبتهای فرهنگی مسألهای است که دانشجو یان ما از طریق برنامه های درس ی مستتر، بـا آنآش نا م ی ش وند. در هم ین زمین ه ص الحی و همک اران می گویند اعتقـادات، فرهنـگ و شخـصیت افـراد در درک آن ها از برنامه درسی مستتر مـؤثر اسـت و مـواردی چـون ارزشهای اخلاقی، ارزشها، عقا یـد و رفتـار ، فرهنـگ ، و فرهنگ حرفهای در برنامه درسی مستتر یاد گرفته می شود (23) وHughes وHood بیان م یدارنـ د کـ ه کمتـر از
15% دانــشجویان پرســتاری دوره پرســتاری فرهنگــی را گذارنده و دارای تجـارب کمـی در عرصـههـای فرهنگـی می باشند (24).
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

پرستاری فرهنگ ی دانش ی است کـ ه پرسـتار را قـادرمی کند تا در فرهنگهای بس یار متنوع ی که روزانه با آن هـ ا سر و کار دارد مراقبت پرسـتاری را بـه رو ش هـای خـاصفرهنگی فراهم کند. پرستاران به عنوان بخش عظی مـی از منابع نیروی انسانی سیستم سـلامت، در ارتقـای سـلامت افراد جامعه، نقش مهمی را ایفا میکنند و یکی از راه هـای ارایه خدمات سلامت مطلوب ترب یـت پرسـتاران آزمـوده و شایسته است و این مستلزم وارد کردن محتـوای فر هنگـی به برنام ههای درس ی پرستار ی است . با توجـه بـه ایـن کـهپرستاران در برنامهریزی مراقبت پرسـتار ی بایـد اطلاعـاتضروری در مورد وضـعیت فرهنگـی، اجتمـاعی و قـومیتی بیمار را به عنوان بخشی از حرفه پرستاری داشـته باشـند وبا توجـه بـه اهمیـ ت در ک تجـارب پرسـتاران از باورهـا وارزشهای فرهنگ ی بیمـاران بـه عنـوان پـیش نیـ از ارا یـ ه مطلوب مراقبت مبتنی بر فرهنگ و با توجـه بـه مطالعـاتمحدود در نقش مراقبتی پرستاران و فقدان تحقیقـاتی کـهبه صورت اختصاصی به بررسی مفهـوم مراقبـت فرهنگـی پرداخته باشند، و با توجه به این کـه تحقیـق کیفـی بـرایموقعیتی مناسب است که دانـش مـا در مـورد آن محـدوداست پژوهشگران بر آن شدند تا تحقیقی مبتنی بر رویکرد کیفی به این سؤال پاسخ دهند که بستر آموزش پرسـتار ی مبتنی بر فرهنگ براساس تجارب پرستاران بالینی چگونـهاست؟ انتظار م یرود از ایـ ن طر یـ ق بتـوان چـارچوب هـای نظری راهگشا یی را درباره الگوی مطلـوب در ا یـن زم ینـهارایه داده و راه را برای حل مـسأله در ایـ ن بخـش همـوارکرد.

روش مطالعه
این مطالعه از نوع کیفی است که بـه روش تحلیـ ل محتوا انجام شده اسـت. مـشارکتک ننـدگانی کـ ه توانـایی برقراری ارتباط داشته و مایل به شرکت در مطالعـه بودنـد پس از کسب موافقت به عنـوان مـشارک تکننـده انتخـاب شدند. روش اصلی برای جمع آوری داده ها، مـصاحبه هـای عمیق نیمه ساختار یافتـه بـود و جر یـان مـصاحبه تـا حـد زیادی متکی بر سؤالاتی بود که خود بـه خـود در تعامـل مصاحبهگر و مصاحبه شونده پی ش می آمد (25).
در این مطالعه بعد از کسب رضایت آگاهانه شفاهی و کتبی از شرکت کنندگان و بعد از ا یـنکـ ه مـصاحبه هـای انفرادی به اتمام رسید از دو بحث گروهی متمر کز اسـتفادهشد. این مصاحبه های گروه ی با هدف نمونهگیری نظر ی وجهت پـی بـردن بـه نقـاط ابهـام، تـأثیر اعتبـار دادههـا وهمچنین پردازش و پالایش طبقات شکل گرفت . به همین منظور بعد از معارفه و صـحبت در مـورد هـدف مـصاحبه،محقق ابتدا بحث را با سؤالات باز آغاز و مشارکتکنندگان را تشو یق میکرد تا با یکدیگر صـحبت کننـد و تجربیـ ات خود را با یکدیگر به بحث بگذارند و بـرای روشـنی بحـثسؤالات بعد ی مطرح میشد. در روند مصاحبه ضـمن ا یـن
٣
که از مشارکتکنندگان خواسته میشد که تجارب خـود رابیان نما یند، در خصوص مصاحبه هـای انفـرادی پ یـشین ودادههای به دست آمده به بحث و تبادل نظر پرداخته شـد.
کلیه مکالمات ضبط و سپس پیاده میگردید.
نمونهای از سؤالات مصاحبه به این صورت بود کـ ه آیا در فعالیت روزمره کاری خود در بخش های مختلـف، بـابیماران با فرهنگ های مختلف مواجـه شـدید؟ مراقبـت ازاین بیماران را چگونه انجام میدادید؟ ممکن است مواردیرا که از آنها مراقبت کردید و چگونگی مراقبت از آنها راب رایم توضـیح دهیـد؟ چـه ع واملی در چگ ونگی ارا ی ه مراقبت هایتان تأثیرگذار بودند؟ آیا در مراقبـت از آنهـا بـامشکلی مواجه بودید و چگونه آن را مدیریت کردید؟ سپسبراساس پاسخهای مشارکتکنندگان، سؤالهای جهتدار و عمقدهنده مصاحبه در راستای سؤال اصلی پژوهش، ارایهشد.
مدت هر مصاحبه با توجه به شرایط و موقعیت بین 25 تـا 75 دقیقـه بـود. بـا توجـه بـه فرصـت و علا قـه مشارک تکنندگان و نیاز به کسب اطلاعات بیشتر ً معمـولا با هر کدام از آن ها یک یا دو جلسه مـصاحبه انجـام شـد.
جمع آوری و تحل یـل داده هـا بـه طـور هـم زمـان صـورتمـی گرفـت. در ا یـن مطالعـه از روش تحل یـل محتـوای قراردادی استفاده شـده اسـت (26). بـه ا یـن صـورت کـ ه هم زمان با جمع آوری داد هها، اطلاعات کسب شده با روشآنالیز محتوا ی قراردادی تحلیل شد. بلافاصله بعد از ضـبطهر جلسه بحث گـروه متمرکـ ز یـا مـصاحبه فـردی، ابتـدا تحلیل داده ها با خواندن مکرر متن برای غوطهور شدن در آنها و یافتن یک حس کلی آغاز میگردید. سپس متـونسطر به سطر خوانده شده، عبارات مهم مشخص و جوهره آن کدگذاری می گردید، سپس کدهای مشابه ادغام گردیده و دستهبندی اولیه انجام شد، فرآیند کـ اهش دادههـ ا ادامـهیافت تا طبقـات ظهـور یافتنـد بـه ا یـن ترت یـب داد ه هـای مفهومی و انتزاعی در طبقه اصلی قرار گرفتند.
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

پژوهـشگران بـا برقـراری تمـاس طـولانی بـ ا مشارک تکنندگان و با محیط پژوهش، ارا یـه اطلاعـات در ارتباط با اهداف طرح به شرکت کنندگان بـه جهـت جلـباعتماد آنها در طی مصاحبهها، بررسی مداوم دادهها، ضبط صدا و پ یـاده نمـودن و تحل یـل داده هـا بلافاصـله پـس از مصاحبه و بـازخورد آن بـرای مـصاحبه هـای بعـدی بـرای افزایش مقبولیت داده ها استفاده نمودند. تأییدپذیری داده ها از طریق بازنگری توسط مـشارکت کننـدگان و نـاظرین و استفاده از نظرات اصـلاح ی آنهـا آزمـون گرد یـد. بـرای بررسی انتقال پذیری مطالعه نتـایج در اخت یـار چنـد تـن از پرستاران که در تحقیق شرکت نداشتند گذاشـته شـد و از آنان خواسته شد که نتایج را با تجربـه خودشـان مقا یـسه نماینـد. در ایـن پـژوهش کـسب رضـایت آگاهانـه، حفـظ بی نامی، محرمانه مانـدن اطلاعـات و برخـورداری از حـقکنارهگیری از پژوهش در هـر زمـان، از جملـه ملاحظـاتاخلاقی بود که رعایت گردید.

یافتهها
23 پرستار بال ینی شاغل در بیمارستانهای آموزشـی شهر تهران، با حداقل 5 سال سابقه کار، متوسـط سـن 34 سال و 23 سال سابقه کار در بخشهـ ای مختلـفICU ، CCU، جراحی قلب باز، بخش جراحـی اعـصاب، داخلـیقلب، پیوند مغز اسـتخوان کـه تجربـه مراقبـت از بیمـارانمختلف را داشتند در پژوهش مشارکت داشتند. بـا تحل یـ ل مقایسهای دادهها، طبقههای آمـوزش نا کـافی آکادم یـک وآموزش نا کافی بازآموزی در صدر متغیرهای مؤثر بر بستر وزمینه آموزش مراقبت فرهنگی ذ کر م یگردد. ایـ ن طبقـاتدو گانه هرکدام چند طبقه فرعی را در برگرفتهاند. در ادامهاین طبقه بندی و بخش هـایی از مـصاحب ه هـایی کـ ه مؤیـ د آن ها است آورده می شود (جدول شماره 1).
آموزش نا کافی آکادمیک: از دغدغههای مطرح شدهدر مورد مراقبت فرهنگـی نپـرداختن بـه ایـن موضـوع دربرنامـهریـزی درسـی آمـوزش پرسـتاری مـیباشـد. اکثـر مـشارکتکننـدگان در ایـن مطالعـه معتقـد بودنـد کـه در برنامه ریزی درس ی، چگونگی برقـراری ارتبـاط بـا بیمـاراندارای فرهنگ های مختلـف، بخـش مخفـی آمـوزش دورهکارشناســی پرســتاری اســت و مراقبــت فرهنگــی در برنامه ریزی درس ی کم رنگ بوده و به طـور رسـمی بـه آنپرداخته نم یشود. آنها معتقدند کـ ه بـا توجـه بـه تفـاوتفرهنگی محل تحصیل پرستار بـا محـل کـار، در مجمـوعمقوله فرهنگ و مراقبت فرهنگی از مباحث الزامی در رشتهپرسـتاری اسـت و خـالی بـودن جـای ارتبـاط فرهنگـی و پرستاری فرهنگی در پرستاری به چشم میخورد. پرستاران فقدان آموزش مراقبت فرهنگی به صورت واحـد را متـذکر شده و پیامدهایی همچون کشته شدن کـ ادر پرسـتاری یـ ا
۴
درمانی به دلیل عدم آشنایی با فرهنگ مردم و پیش آمدنمسایل حاد برای پرستاران به دلیل عـدم آمـوزش مـسایل فرهنگی را یادآور م یشوند، بـه طـوری کـ ه پرسـتار بعـد ازبرخوردهای تأسفبار تازه متوجه فرهنگ بیماران می شـود.
مشارکتکنندگانی که علاوه بر بالین سابقه کار در آموزشرا نیز دارند، لحاظ نکردن موضـوعات فرهنگـی در فرآینـدآموزش پرستاری را به دلیل نداشـتن تـوان علمـی و عـدمشناخت فرهنگ مردم دانسته و ذکـ ر مـیکننـد کـ ه عـدمتوانمندی دانشجو برای بررسی نیاز فرهنگـی بیمـاران بـهعلت نگذراندن دروس مربوطه میباشد.
پرستار آقا با 24 سال سابقه خدمت که 20 سـال آندر سی سی یو میباشد چنین بیان میکند که: »اصلاً هیچیبا ما صحبت نکردند … ولی این چیزایی که برای فرهنـگاینا باشه ًاصلا تو زمان تحصیل ما بهش اشارهای نشده بودکه ًمثلا ممکنه مـریض از ت یـپ هـای شخـصیتی، از نظـرملیتی، از نظر قومی اینا اینجا باشند بعد شـما بایـست چـهکار کنید اینا رو اصلاً به ما نگفتنـد. اگـر مـثلاً مـیگفتنـدباورش بهتر میشد میتونست برای مریضی که الان ًمـثلاترک زبانه، فارسی زبانه، عرب زبانه از قـوم و ملیـتهـایدیگه است چگونه باهاشون برخـورد کنیـد چگونـه رفـع ورجوعش کنید . متأسفانه به ما نگفتند. بعد که میآییم اینجابا ی ک سـری مـشکلات اینجـوری مواجـه مـی شـیم و دردرمان مریض هم یه مقدار تأثیر میذاره.«
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

گفتههای پرستار مرد 46 ساله با 18 سال سابقه کاربه خوب ی بیانگر ا ین معنی است : »… بخشی هم مربوط بـهآموزش است اشاره کردیم که اصـلاً مـا آموزشـی در ایـنزمینه ندیدهایم که بخواهیم اجرا کنیم، فکر میکنم که اینبخشی از کوریکولوم مخفی مـا اسـت حـالا ممکـن اسـتبرخی از ما که مدل هستند توی کوریکولوم پنهان بیایند واز تجارب خودشان صحبت کنند. ولی به شکل رسمی فکرکنم در مورد این موضوع به طور خاص صحبت نمـی شـود … به طور کلی این که بیمار باید مراقبت اختصاصی بگیـرهتوجه به باورها و ارزشها داشته باشیم در همین حد اسـتاین که چقدر جدی است من فکر میکنم بـه آن پرداختـه نمیشود و الان دیگر نیاز است. به خصوص حالا که بحثتوریسم پزشکی مطرح است من فکر میکنم ضرورت دارددر دانشکدهها یا کوریکولـومهـای آموزشـیمـان بـه ایـنموضوع بپردازیم و در واقع تنوع قومی که وجـود دارد فکـرکنم مجبوریم به این موضوع بپردازیم. تنوع قـومی چـه دردانشجویان چه در بیماران … فکر می کنم از آن بخشهای مغفول کوریکولوم ما است که خیلی کمرنگ است، نه ایـن که نیست، بگیم نیـست کـه درسـت نیـست، ولـی خیلـیکم رنگ است و به طور رسمی به آن پرداخته نمیشود.«
یکی از مشارکتکنندگان که علاوه بـر آمـوزش دربالین نیز مشغول به کار است، در این مورد چنین میگوید:
»ما الان فقط دو واحد روانشناسی برای بچهها داریم و دو واحد به آموزش به بیمار در آموزش بـه بیمـار هـم 2 تـا 4 ساعت همینو میگیم که آقا قبل از آموزش لازم است ابتداارتباط برقرار کنیـد. و ایـن خیلـی کـم اسـت و ایـن هنـرپرستاری را نه در تئوری و نه در بالینی به پرستارامون یـادنمیدهیم و اگر هم کسی انجام داده اسـت تجربـه و هنـرشخصی خودش را به عنوان مربـی، نمونـهای را در بـالینانجام داده است و دانشجو از او دیـده اسـت و یـاد گرفتـهاست یا دانشجو خودش ذاتاً هنری داشته است و مطالعهای کرده است و بعداً توانسته است پرستار خوبی بشود و الا مادر این خصوص نه آموزشی دیدهایم و نه الان داریم بـرایبچه ها میگذاریم.«
آموزش نا کـافی بـازآموزی: عـدم توجـه بـه آمـوزشچگونگی ارتباط با فرهنگهای مختلف نه تنها در آموزش های دانشگاهی وجود دارد بلکه در دورههای بـازآموزی نیـ ز مـوردغفلت قرار میگیرد. پرستاران به دلیل سرکار داشتن مستقیم با مردم، لزوم آمـوزش پرسـتاران در مـورد فرهنـگ مـردم بـهخصوص لزوم آشنا کردن پرستار با فرهنگ مناطق دوردسـتقبل از اعـزام، و لـزوم گنجانـدن مباحـث جامعـهشناسـی دردوره های بازآموزی خواستار هـستند تـا بـدین وسـیله مـردم وفرهنگ آن ها را بشناسند و نحوه برخورد با مشکلات بیمـاراناز قومیتهای مختلف تسهیل گردد.

جدول 1- طبقه های اصلی و فرعی استخراج شده
خانم پرستار 39 ساله با 15 سال سابقه کار می گوید:
»ولی این که، واقعاً به دانشجو بگم باورهای فرهنگ یش روهم بکش استخراج کن نه شاید به خاطر این که دانشجوی من توان این کار رو نداره یعنی ما تـو دروس پرسـتاریمونمتأسفانه شاید جای این قضیه یه مقدار خالیـه. زمـانی کـ ه خودمون دانشجو ی کارشناسی بود یم یه درس ی داشت یم بـهنام جامعه شناسی، حالا بماند که بـه نحـو مناسـب برگـزارنشد، ول ی به نظر من، باید یه همچین دروس ی باشه و حتییه باز آموزی برای من مربی هم داشته باشـن، بایـد باشـه،یعنی خیلی چیزها رو من هم شاید فراموش کردم، من همنمیدونم فرهنگ های مختلف چه عقاید و باورهایی دارنـدو بالتبع وقتی که نمیدونم من هم رو آموزش به دانشجوم،شاید خیلی خوب نتونم.«
پرستار مرد 42 ساله با سابقه 21 سـال کـ ار بـالینی می گوید: »و من برخورد چهره به چهره با مردم دارم پـسبالتبع تو آموزش، این ها با ید کنار هم مـچ بـشه و بـه مـنگفته بشه . من زمان طرحم جایی رفتم که از نظر قومیتی وفرهنگی زم ین تا آسمان با منطقهای که من توش زنـدگی کرده بودم باهاشون برخورد داشتم فرق می کـرد … کـسی به من نگفته بود من کجا دارم مـیرم. ممکـ ن بـود خی لـی اتفاقات اونجا بیفته. اگر آمـوزش داشـتم لااقـل راجـع بـهفرهنگهای مختلف … هیچ کس به مـن نگفتـه بـود کـ ه چنین چ یزایی وجود داره و این عدم آشنایی باعث شـد کـ ه یکی از همکارای من اونجـا کـ شته… دختـر جـوونی کـ ه داده اند به اون شـیخ حـالا مـن جـوون رو بـه اون منطقـهمی فرستند خ یلی اتفاق ها مم کنـه بیفتـه . شـاید هـم بـدوندلیل بود . نمی تونم قضاوت کنم سر عدم آموزش فرهنگـی به من بود.«
طبقه های اصلی و فرعی استخراج شده طبقه های فرعی طبقات اصلی
یادگیری براساس تجربه آموزش ناکافی آکادمیک
فرهنگ و سیستم آموزش پرستاری تفاوت فرهنگی محل تحصیل با محل کار عدم ارایه واحد مراقبت فرهنگی پیامدهای نامطلوب ناآگاهی فرهنگی مواجهه با فرهنگ های مختلف آموزش ناکافی بازآموزی
عدم شناخت فرهنگ مردم آموزش به بیمار و خانواده
۵
کمی از پرستاران و سایر متخصصان سلامت دارای تجارب رسمی آموزش ی راجع به عناوین م یـ ان فرهنگـی هـستند وتعـداد پرسـتارانی کـه تجـارب آموزشـی رسـمی در مـورد موض وعات فرهنگـ ی دریاف ت کـرده و دارا ی شایـستگی فرهنگــی باشــند، پــا یین اســت (9و32-30). در مطالعــه Wittig نیز بر نیاز به دانش در خصوص عوامل فرهنگیتأکید شده است (6).

نتیجهگیری
نگذراندن آموزش های آکادم یـک در مـورد مراقبـتفرهنگــی و لحــاظ نکــردن ایــن موضــوع در دورههــای بازآموزی و آموزش مـداوم، موجـب برخـورد پرسـتاران بـانیازهـای فرهنگـی بیمـاران براسـاس تجربیـات شخـصی مـی شـود. اکثـر مـشارکت کننـدگان معتقـد بودنـد کـه در برنامه ر یـزی درسـی، چگـونگی مراقبـت از بیمـاران دارای فرهنگهای مختلف، بخش مخفی آموزش است و مراقبتفرهنگی در برنامهریزی درس ی کـم رنـگ بـوده و بـه طـوررسمی به آن پرداخته نمیشود. توجه به آموزش چگـونگیارتباط با فرهنگها فقط براساس تجربه بـوده و یـادگیری خیلی از چیزهایی که در دوران تحـصیل بـه آنهـا توجـهنمیشده است در محی ط کار صورت می گیرد.

تشکر و قدردانی
بدین وسیله از کلیه کسانی که در انجام این پژوهشما را یاری نمودند تقدیر و قدردانی می شود. بحث
تجزیه و تحلیل بیانات مشار کتکنندگان نـشان دادکه پرستاران در سیستمی آموزش دیدهانـد کـ ه بـه پدیـ ده مراقبت فرهنگ ی کمتر اشـاره شـده اسـت. از سـوی دیگـرفرهنگ حا کم بر سیستم بیمارستانها نیز به گونهای اسـتکه دنباله روی سب ک آموزش آکادمیک بوده و در دوره هـای بازآموزی نیز این پد یـ ده مغفـول بـاقی مـ یمانـد . پرداختـهنشدن به موضوع مراقبت فرهنگی در برنامـه هـای درسـی آموزش پرستاری یکی از دغدغههـای مـشارکتکننـدگانب ـود. نتــایج مطالعــه Tortumluoglu و همکــاران در ترکیه نیز نشان میدهـد کـ ه هـیچ دوره تخصـصی بـرای پوشــش دادن مراقبــت فرهنگــ ی ارایــه نمــیشــود (16).
Cuellar و همکاران نیز اظهار می دارند که اضافه کردن محتوای صلاحیت فرهنگی به برنامه درسی از چالشهـایدانشکدههای پرسـتاری مـیباشـد (27). در همـین راسـتامطالعات مختلف نشان میدهنـد کـه ارایـ ه مراقبـت هـای مبتنی بر فرهنگ مسألهای است که از طریق برنامه درسی مستتر، با آن آشنا میشـوند و آمـوزش پرسـتاری ضـرورتاًپرستاران را برای مواجهه با بیماران سایر فرهنگها آمـادهنمی کند (14،23،28و29). مشارکتکنندگان اذعان داشـتندکه در دوران تحصیل خـود بـا موضـوع مراقبـت فرهنگـیآشنایی پیـدا نکـردهانـد و در دوران کـاری نیـ ز بـه آنهـا آموزش های لازم داده نمـیشـود و لـذا بـه صـلاحیت یـ ا شایستگی لازم در خصوص مراقبتهـای فرهنگـی دسـت
پیدا نکرده اند. نتا یج مطالعات متعدد نشان میدهد که تعداد

منابع

– Eriksson K. Understanding the world of the patient, the suffering human being: the new clinical paradigm from nursing to caring. Adv Pract Nurs Q. 1997; 3(1): 8-13.
– Henderson S. Factors impacting on nurses’ transference of theoretical knowledge of holistic care into clinical practice. Nurse Educ Pract. 2002; 2(4): 244-50.
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017


دیدگاهتان را بنویسید